uyelik-hukuk-musavirligi-gorusu
T.C. ” İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Hukuk Müşavirliği
Sayı o: B.05.0.HUK.0.00.00.02-647.03.01//5 752 /6./11/2009 Konu : Dernek şubelerine üyelik
BAKANLIK MAKAMINA
İlgi : Dernekler Dairesi Başkanlığının 19.10.2009 tarih ve BO5SODDB000007-010-99/3229 sayılı yazısı.
GÖRÜŞ İSTENİLEN KONU ; Dernek üyelerinin, derneğin birden fazla şubesine üye olup olamayacakları ve bu durumda olan üyelerin hangi şubedeki üyelik kayıtlarının esas alınacağı hususlarında tereddüde düşüldüğünden bahisle Bakanlık görüşü istenilmektedir.
İLGİLİ BİRİMİN GÖRÜŞÜ : Dernekler Dairesi Başkanlığı konuyla ilgili olarak;
“Dernek genel merkezi ve şubeleri tek tüzel kişilik altında olduğundan, bir kişinin, aynı anda derneğin hem genel merkezine hem de şubelerinden birine veya birkaçına veya genel merkez hariç aynı anda birden fazla şubeye üye olamayacağı, bununla birlikte; üyenin derneğin hangi şubesindeki üye kaydının esas alınması hususunun, tüzükte konuyla ilgili herhangi bir düzenleme bulunmamak oo kaydıyla Oo yönetim kurulunun takdirinde bulunduğu değerlendirilmekte.... ”,
Şeklinde görüş bildirmiştir.
HUKUK MÜŞAVİRLİĞİNİN GÖRÜSÜ : Hukuk Müşavirliğimizce yapılan incelemede;
Konuya ilişkin mevzuatta;
4271 sayılı Türk Medeni Kanununun 58 inci maddesinde; “Her derneğin bir tüzüğü bulunur. Dernek tüzüğünde derneğin adı, amacı, (-J(0) gelir kaynakları, üyelik koşulları, organları ve örgütü ile geçici yönetim kurulunun gösterilmesi zorunludur.
64 üncü maddesinde; “Fiil ehliyetine sahip bulunan her gerçek kişi ile tüzel kişiler, derneklere üye olma hakkına sahiptir.
Yazılı olarak yapılacak üyelik başvurusu, (-.J(2) dernek yönetim kurulunca en çok otuz gün içinde karara bağlanır ve sonuç yazıyla başvuru sahibine bildirilir. Başvurusu kabul edilen üye, bu amaçla tutulacak deftere kaydedilir.”,
67 inci maddesinde; “Tüzükte üyelerin çıkarılma sebepleri gösterilebilir. Tüzükte çıkarma sebepleri göslerilmişse, çıkarma kararına bu sebeplerin haklı sayılamayacağı iddiasıyla itiraz edilemez.
İnönü Bulvarı No: 4 Bakanlıklar 06644 ANKARA Ayrıntılı Bilgi İçin İrtibat: M. GÖRÜCÜ V.H.Kİ. 1/3 Tet: (0312) 422 45 66 — (0312) 424 05 80 Faks : (03 12)424 05 85 e-Posta:hukuk(ğicisleri.gov.tr Elektronik ağ:www.icisleri. gov.tr
T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Hukuk Müşavirliği
Sayı : B.05.0.HUK.0.00.00.02-647.03.01/4575 2 48 ./11/2009 Konu : Dernek şubelerine üyelik
Tüzükte çıkarma düzenlenmemişse üye, ancak haklı sebeple çıkarılabilir. Bu çıkarma
»
kararına, haklı sebep bulunmadığı ileri sürülerek itiraz edilebilir. ”,
69 uncu maddesinde; “Her üyenin genel kurulda bir oy hakkı vardır; üye, oyunu şahsen
»
kullanmak zorundadır. Onursal üyelerin oy hakkı yoktur. ”,
5253 sayılı Dernekler Kanununun “Tanımlar” başlıklı 2 nci maddesinin | inci fıkrasının (hı) bendinde; “Şube: Dernek faaliyetlerinin yürütülebilmesi için bir derneğe bağlı olarak açılan, tüzel kişiliği olmayan ve bünyesinde organları bulunan alt birimi, ”,
Aynı Kanunun 4 üncü maddesinde; “ Her derneğin bir tüzüğü bulunur. Bu tüzükte aşağıda gösterilen hususların belirtilmesi zorunludur:
c) Derneğe üye olma ve üyelikten çıkmanın şart ve şekilleri,
&) Derneğin şubesinin bulunup bulunmayacağı, bulunacak ise şubelerin nasıl kurulacağı, görev ve yetkileri ile dernek genel kurulunda nasıl temsil edileceği.
31.03.2005 tarih ve 25772 sayılı Resmi (gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Dernekler Yönetmeliğinin “Tutulacak defterler” başlıklı 32 inci maddesinin | inci fıkrasının (a) bendinin 2 nci alt bendinde; “Üye Kayıt Defteri: Derneğe üye olarak girenlerin kimlik bilgileri, derneğe giriş ve çıkış tarihleri bu deftere işlenir... ”,
Hükümleri yer almaktadır. Mevcut mevzuat çerçevesinde görüşe bahis konu değerlendirildiğinde;
- 5253 sayılı Dernekler Kanununun 2 nci maddesinin | inci fıkrasının (h) bendinde ifade edildiği gibi şubelerin, dernek faaliyetlerinin yürütülebilmesi için bir derneğe bağlı olarak açılan, tüzel kişiliği olmayan ve bünyesinde organları bulunan alt birimler olduğu, derneklerde tek tüzel kişiliğin bulunduğu,
-Türk Medeni Kanunun 64 üncü maddesinde, derneklere üyeliğin yazılı olarak yapılacak üyelik başvurusu üzerine dernek yönetim kurulunca en çok otuz gün içinde karara bağlanacağı, sonucun yazıyla başvuru sahibine bildirileceği ve başvurusu kabul edilen üyenin bu amaçla tutulacak deftere kaydedileceğinin, Dernekler Yönetmeliğinin 32 nci maddesinde ise kimlik bilgilerinin, derneğe giriş ve çıkış tarihlerinin deftere işleneceğinin hüküm altına alındığı,
—apBir kişinin, genel merkez üyeliğinin yanı sıra bir veya birden fazla şubeye üye olamayacağı, eğer; dernek tüzüğü şubenin tüm üyelerinin genel merkezin genel kuruluna
İnönü Bulvarı No: 4 Bakanlıklar 06644 ANKARA (Ayrıntılı Bilgi İçin İrtibat; M. GÖRÜCÜ V.H.Kİİ, 2/3 Tel : (0312) 422 45 66 — (0312) 424 05 80 Faks : (0312)424 05 85 e-Posta'hukuk(Gicisleri. gov.tr Elektronik ağwww.icisleri.gov.tr T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Hukuk Müşavirliği
Sayı : B.05.0.HUK.0.00.00.02-647.03.01//9 752 46.111/2009 Konu : Dernek şubelerine üyelik
katılmasını öngörüyorsa, şube üyesinin aynı zamanda genel merkezin üyeliğine de kabul edilmiş sayılacağı, tek tüzel kişilikte aynı kişinin birden fazla üyeliğinin mümkün olmadığı,
-Buna rağmen mükerrer üyelik tespit edilmişse ve derneğin hangi şubesindeki üyelik kaydının esas alınacağı veya yapılacak işlemler konusunda dernek tüzüğünde bir düzenleme yoksa, dernek genel merkez yönetim kurulunun uyarısı üzerine veya kendiliğinden Türk Medeni Kanununun 64 üncü maddesi uyarınca üyelik başvurusunu karara bağlayan yönetim kurulları tarafından gereken işlemin yapılacağı ve çift üyelik durumundaki kişilerin uyarılarak üyeliklerden birini tercih etmesinin istenilebileceği, sonuca göre tercih edilen üyeliğin esas
PA
alınacağı, Düşünülmektedir.
Sonuç olarak; derneklerde, gerçek veya tüzel kişilerin genel merkez üyeliğinin yanısıra bir veya birden fazla şubeye üye olamayacağı, mükerrer üyelik durumunda ise; tüzükte herhangi bir düzenleme bulunmuyorsa, dernek genel merkez yönetim kurulunun uyarısı üzerine veya doğrudan üyelik başvurusunu karara bağlayan yönetim kurullarınca, ilgili kişilerin uyarılarak üyelik tercihinde bulunmalarının istenilmesinin ve sonuca göre belirlenen üyeliğin esas alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.
Uygun görüldüğü takdirde görüş yazımızın Dernekler Dairesi ederim.
lığına havalesini arz
Murat KOCA I. Hukuk Müşaviri V
DERNEKLER DAİRESİ BAŞKANLIĞINA 48./KASIM/2009
Wep —
Mustafa B.DEMİRER Vali Bakan a. Müsteşar Yardımcısı
İnönü Bulvarı No: 4 Bakanlıklar 06644 ANKARA Ayrıntılı Bilgi İçin İrtibat: M. GÖRÜCÜ V.H.Kİİ. 3/3 Tel : (0312) 422 45 66 — (0312) 424 05 80 Faks ; (0312)424 05 85 e-Posta'hukuk(Gicisleri.gov.ir Elektronik ağ:www.icisleri. gov.tr