dernek-gayrimenkullerinin-ipotek-ettirilmesi
T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Hukuk Müşavirliği
Sayı : B.05.0.HUK.0.00.00.02-045.02.01/ 192.65 3 T#08/2011 Konu: Dernek gayrimenkullerinin ipotek ettirilmesi (Görme Engelliler Dayanışma Derneği)
BAKANLIK MAKAMINA
İlgi (o : Dernekler Dairesi Başkanlığının 05.08.2011 tarih ve B.05.0.DDR.0.01.01.00-045.03- 2671 sayılı yazısı.
GÖRÜŞ İSTENİLEN KONU : Dernekler Dairesi Başkanlığının İlgi yazısıyla; merkezi Eskişehir İlinde bulunan Görsem Görme Engelliler Dayanışma Derneğinin paydaşı olduğu Görsem Görme Engelliler Özel Rehabilitasyon, Sağlık, Eğitim, Ticaret, İnşaat ve Sanayi Anonim Şirketinde kullanılmak üzere derneğe ait gayrimenkulün ipotek edilerek bankadan kredi alınıp alınamayacağı hususunda görüş istenilmektedir.
İLGİLİ BİRİMİN GÖRÜŞÜ ; Dernekler Dairesi Başkanlığı konuyla ilgili olarak;
“Dolayısıyla, bu yasal düzenlemeler gereğince, kazanç paylaşma dışında belirli ve ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere kuralan bir derneğin para, mal ve haklarını üçüncü kişilerin menfaatine sarf etmesi veya rehin etmesi mümkün değildir. Derneklerin amacını gerçekleştirmek için ticari faaliyetle bulunması ve elde ettiği kârı amaçları doğrultusunda kullanmasına engel bir yasal düzenleme bulunmamaktadır.
Ancak, derneğin kurucusu veya ortağı olduğu anonim şirketin, derneğin tüzel kişiliğinden ayrı bir kişiliğe sahip olması ve ticari amaçla kurulması nedeniyle, derneğin gayrimenkullerinin söz konusu şirket adına ipotek ettirilmesinin mümkün olmadığı değerlendirilmekte isede...”
Şeklinde görüş bildirmiştir.
HUKUK MÜŞAVİRLİĞİNİN GÖRÜŞÜ : Bilindiği üzere konuya ilişkin mevzuatta;
5253 sayılı Dernekler Kanununun; “Tanımlar” başlıklı 2 nci maddesinin 1 nci fıkrasının (a) bendinde; “Dernek: Kazanç paylaşma dışında, kanunlarla yasaklanmamış belirli ve ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere, en az yedi gerçek veya tüzel kişinin, bilgi ve çalışmalarını sürekli olarak birleştirmek suretiyle oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kişi topluluklarını, »,
“Taşınmaz mal edinme” başlıklı 22 nci maddesinde; “Dernekler genel kurullarının yetki vermesi üzerine yönetim kurulu kararıyla taşınmaz mal satın alabilir veya taşınmaz
İnönü Bulvarı No: 4 Bakanlıklar 06644 ANKARA Ayrıntılı Bilgi İçin İrtibat: E.İNCİ Huk.Müş. 1/4 Tel : (0312) 422 45 65 Faks : (0312424 05 85 e-Posta:hukuk(Bicisleri.gov.tr Elektronik ağ.www.icisleri.gov.tr
T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Hukuk Müşavirliği
Sayı : B.05.0.HUK.0.00.00.02-045.02.01/ 12653 73/08/2011 Konu: Dernek gayrimenkullerinin ipotek ettirilmesi (Görme Engelliler Dayanışma Derneği)
malların satabilirler. Dernekler edindikleri taşınmazları, tapuya tescilinden itibaren bir ay içinde mülki idare amirliğine bildirmekle yükümlüdürler. »,
“Kurulması yasak olan dernekler ve yasak faaliyetler” başlıklı 30 uncu maddesinde; “ Dernekler;
a) Tüzüklerinde gösterilen amaç ve bu amacı gerçekleştirmek üzere sürdürüleceği belirtilen çalışma konuları dışında faaliyette bulunamazlar... ”
“Ceza hükümleri” başlıklı 32 nci maddesinde; “Bu Kanun hükümlerine aykırı davrananlara uygulanacak cezalar aşağıdaki şekildedir:
İ Her ne suretle olursa olsun kendisine tevdi olunan derneğe ait para veya para hükmündeki evrak, senet veya sair malları kendisinin veya başkasının menfaatine olarak sarf veya istihlâk veya rehneden veya satan, gizleyen, imha, inkâr, tahrif veya tağyir eden yönetim kurulu başkanı ve üyeleri veya denetçiler ile derneğin diğer personeli Türk Ceza Kanununun güveni kötüye kullanma suçuna ilişkin hükümlerine göre cezalandırılır. Ayrıca, mahkeme yargılama sırasında sanıkların, organlardaki görevlerinden geçici olarak uzaklaştırılmasına
»
da karar verebilir. ...”,
4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 56 ncı maddesinde; “Dernekler, gerçek veya tüzel en az yedi kişinin kazanç paylaşma dışında belirli ve ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere, bilgi ve çalışmalarım sürekli olarak birleştirmek suretiyle oluşturdukları, tüzel kişiliğe sahip kişi topluluklarıdır.
Hukuka veya ahlâka aykırı amaçlarla dernek kurulamaz. »,
6762 Türk Ticaret Kanununun; 269 uncu maddesinde; “Anonim şirkel, bir unvana sahip, esas sermayesi muayyen ve paylara bölünmüş olan ve borçlarından dolayı yalnız mamelekiyle mesul bulunan şirkettir.
Ortakların mesuliyeti, taahhüt etmiş oldukları sermaye payları ile mahduttur.”,
301 inci maddesinde; “Şirket ticaret siciline tescil ile hükmi şahsiyet kazanır...” Hükümleri yer almaktadır.
31.03.2005 tarih ve 25772 sayılı Resmi Gazete yayımlanan Dernekler Yönetmeliğinin;
“Sandık kurma şartları” başlıklı 72 nci maddesinde; “Dernekler; üyelerine kar payı dağıtmamak, gelir, faiz veya başka adlarla üyelerine para aktarmamak şartıyla, üyelerinin yiyecek, giyecek gibi zaruri ihtiyaç maddelerini ve diğer mal ve hizmetlerle kısa vadeli kredi ihtiyaçlarını sandık kurarak karşılayabilirler.
İnönü Bulvarı No: 4 Bakanlıklar 06644 ANKARA © Ayrıntılı Bilgi İçin İrtibat: E.İNCİ Huk.Müş, 2/4 Tel : (0312) 422 45 65 Faks ; (0312)424 05 85 e-Posta:hukuk(Gicisleri.gov.ir Elektronik ağ:www-.icisleri.gov.tr
T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Hukuk Müşavirliği
Sayı : B.05.0.HUK.0.00.00.02-045.02.01/126S5$ (7708/2011 Konu: Dernek gayrimenkullerinin ipotek ettirilmesi (Görme Engelliler Dayanışma Derneği)
.,
Görsem Görme Engelliler Dayanışma Derneği Tüzüğünün “Derneğin Amacı ve Faaliyet Alanları” başlıklı 3 üncü maddesinin (m) bendinde; “Görme engellilerin ekonomik, kültürel ve sportif ihtiyaçlarının giderilmesi için yurt, pansiyon, stüdyo, matbaa, kütüphane, lokal, eğitim, ve dinlenme tesisleri, misafirhane, yardımlaşma sandığı, vakıf, iktisadi işletme, şirketler, yapı ve tüketim kooperatifleri kurar benzer kuruluşlara ortak olur, devralır ve işletir.”
Denilmektedir.
Dosyasının tetkikinden; 09.03.1998 tarihinde tüm engellilere eğitim, öğretim, sağlık ve barınma hizmeti vermek amacı ile Görsem Görme Engelliler Dayanışma Derneği Tüzüğünün 3 üncü maddesinin (m) bendi uyarınca Görme Engelliler Dayanışma Derneği Üyeleri Biriktirme ve Dayanışma Yardım Sandığı ve 10 kişi tarafından 09.03.1998 tarih ve 4497 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde Esas Mukavelesi yayınlanan, Görsem Görme Engelliler Özel Rehabilitasyon Sağlık Eğitim Ticaret İnşaat ve Sanayi A, Ş.nin kurularak faaliyete başlandığı, Şirketin sermayesinin 5.000.000.000,- TI, olduğu, her biri 1.000.000.- TL kıymetinde 5.000 paya ayrıldığı ve bu payların 2500 hisseye tekabül eden 2.500.000.000.- Görme Engelliler Dayanışma Demeği Üyeleri Biriktirme ve Dayanışma Yardım Sandığına ait olduğu, Görsem Görme Engelliler Dayanışma Derneğinin paydaşı olduğu Görsem Görme Engelliler Özel Rehabilitasyon, Sağlık, Eğitim, Ticaret, İnşaat ve Sanayi Anonim Şirketinde kullanılmak üzere derneğe ait gayrimenkulün ipotek ettirilerek bankadan kredi alınıp alınamayacağı hususunun Eskişehir Valiliğinin 03.08.2011 tarih ve 3921 sayılı yazısıyla Dernekler Dairesi Başkanlığına iletildiği, Dernekler Dairesi Başkanlığının da Hukuk Müşavirliğimizden görüş talebinde bulunduğu anlaşılmıştır.
Mevcut mevzuat çerçevesinde konu irdelendiğinde;
-Derneklerin kazanç paylaşma dışında, kanunlarla yasaklanmamış belirli ve ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere en az yedi gerçek veya tüzel kişinin bilgi ve çalışmalarını sürekli olarak birleştirmek suretiyle oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kişi toplulukları olduğu,
“Kazanç paylaşma dışında amacını gerçekleştirmek için dernek tüzüğünde yer almak şartıyla ticari faaliyette bulunması ve elde ettiği kârı amaçları doğrultusunda kullanmasına engel bir yasal düzenleme bulunmadığı,
-Görsem Görme Engelliler Dayanışma Derneği Tüzüğünde Derneğin iktisadi işletme, şirketler, kurup benzer kuruluşlara ortak olup, devralıp ve işletebileceğinin düzenlendiği,
İnönü Bulvarı No: 4 Bakanlıklar 06644 ANKARA © Ayrıntılı Bilgi İçin İrtibat: E.İNCİ Huk.Müş. 3/4 Tel : (0312) 422 45 65 Faks: (0312)424 05 85 e-Posta:hukuk(Bicisleri.gov.tr Elektronik ağ:www-.icisleri.gov.tr T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Hukuk Müşavirliği
Sayı : B.05.0.HUK.0.00.00.02-045.02.01/ 12693 1708/2011 Komu: Demek gayrimenkullerinin ipotek ettirilmesi (Görme Engelliler Dayanışma Demeği)
-Anonim şirketlerin Türk Ticaret Kanununda ifade edildiği şekilde sermayesi muayyen ve paylara bölünmüş, borçlarından dolayı ortakların mesuliyetinin yalnız taahhüt etmiş oldukları sermaye payları ile mesul bulunan şirketler olduğu,
-Dolayısıyla, Görsem Görme Engelliler Dayanışma Derneğinin kurucusu ve paydaşı olduğu, tüzel kişiliğinden ayrı bir kişiliğe sahip olan ve borçlarından dolayı mesuliyetinin yalnız taahhüt etmiş olduğu sermaye payı ile mesul olduğu anonim şirkette kullanılmak üzere derneğe ait olan gayrimenkulün ipotek ettirilerek bankadan kredi alınmasının uygun olmayacağı,
Değerlendirilmektedir.
Uygun görüldüğü takdirde yazımızın Dernekler Dairesi Başkanlığına havalesini arz
Ni WE
Ahghet Hamdi NAYİR 1. Hukuk Müşaviri V.
DERNEKLER DAİRESİ BAŞKANLIĞINA AYAĞUSTOSY2011
Dea KILIÇ
Bakan a Müsteşar Yardımcısı
İnönü Bulvarı No: 4 Bakanlıklar 06644 ANKARA (Ayrıntılı Bilgi İçin İrtibat: E.İNCİ Huk.Müş. 4/4 Tel : (0312) 422 45 65 Faks: (0312)424 05 85 e-Posta:hukuk(Gicisleri.gov.tr Elektronik ağ:www.icisleri.gov.tr