sportif-havacilik-kulupleri-15-06-2011
T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Hukuk Müşavirliği
Sayı : B.05.0.HUK.0.00.00.02-045.02.01/ 94689 45.106001 Konu: Sportif Havacılık Kulüpleri
BAKANLIK MAKAMINA
İlgi (o: Dernekler Dairesi Başkanlığının 12/05/2011 tarih ve B.05.0.DDB.0.00.73.02/471.02- 1474 sayılı yazısı.
GÖRÜŞ İSTENİLEN KONU : Dernekler Dairesi Başkanlığının İlgi yazısıyla; Trabzon İlinde faaliyet gösteren “Trabzon Hava Sporları Kulübü Derneği”nin, 19.03.2011 tarihinde yapmış olduğu olağanüstü genel kurulda tüzük değişikliği yaparak Derneğin ismini “Türk Hava Kurumu Doğu Karadeniz Sportif Havacılık Kulübü Derneği” olarak değiştirdiği belirtilerek, Dernek ismindeki “Türk” kelimesi için İçişleri Bakanlığından izin alınmasına gerek olup olmadığı hususunda Bakanlık görüşü istenilmektedir.
İLGİLİ BİRİMİN GÖRÜŞÜ : Dernekler Dairesi Başkanlığı konuya ilişkin olarak;
“Söz konusu sportif havacılık kulüplerinin Türk Hava Kurumu Derneği Genel Başkanlığının yazılı muvafakatlerinin bulunması halinde 'Türk Hava Kurumu .. Sportif Havacılık Kulübü Derneği? adıyla kurulabileceği ve isimlerinde geçen “Türk” kelimesi için izin alınmasına gerek bulunmadığı değerlendirilmiş ise de..”
Şeklinde görüş belirtmiştir.
HUKUK MÜŞAVİRLİĞİNİN GÖRÜŞÜ: Konuya ilişkin mevzuatta;
5253 sayın Dernekler Kanununun “Dernek adları” başlıklı 28 inci maddesinde; “Dernek adlarında; Türk, Türkiye, Milli, Cumhuriyet, Atatürk, Mustafa Kemal kelimeleri ile bunların baş ve sonlarına getirilen eklerle oluşturulan kelimeler İçişleri Bakanlığının izni ile kullanılabilir.”
“Bazı ad ve işaretleri kullanma yasağı” başlıklı 29 uncu maddesinde; “Derneklerin, mevcul veya mahkeme kararıyla kapatılmış veya feshedilmiş bir siyasi partinin, bir sendikanın veya üst kuruluşun, bir derneğin veya üst kuruluşun adını, amblemini, rumuzunu, rozetini ve benzeri işaretleri ya da başka bir ülkeye ve daha önce kurulmuş Türk devletlerine ait bayrak, amblem ve flamaları kullanmaları yasaktır. ”,
Bakanlar Kurulunun 20.10.2008 tarih ve 2008/14307 sayılı Kararıyla onaylanan ve 04.12.2008 tarih ve 27074 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Türk Hava Kurumu Tüzüğünün “Yefki ve sorumluluklar” başlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde; “Yur düzeyindeki şubelerinde, eğitim kurum ve kuruluşlarında, havacılık kulüplerinin ve kollarının kurulmasını yönetmeliklere göre teşvik etmek ve çalışmalarına yardımcı olmak,
İnönü Bulvarı No: 4 Bakanlıklar 06644 ANKARA Ayrıntılı Bilgi İçin İrtibat: S.DERVİŞOĞLU Huk.Müş. W4 Tel : (0312) 422 45 62 Faks :(0312)424 05 85 e-Posta:hukuk(Gicisleri.gov.tr Elektronik ağ:www.icisleri.gov.tr a |)
, T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Hukuk Müşavirliği
Sayı : B.05.0.HUK..0.00.00.02-045.02.01/ 9493 45106001 I Konu: Sportif Havacılık Kulüpleri
gerekli gördüğü şekilde desteklemek ve gerektiğinde alınmış olan destekleme kararını iptal ederek mülki amirliğe ve ilgili şubeye bilgi vermek, ”,
31.03.2005 tarih ve 25772 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Dernekler Yönetmeliğinin “İzin alma” başlıklı 53 üncü maddesinde; “Dernek adlarında; Türk, Türkiye, Milli, Cumhuriyet, Atatürk, Mustafa Kemal kelimeleri ile bunların baş ve sonlarına getirilen eklerle oluşturulan kelimeler, ilgili bakanlıkların görüşü alınmak suretiyle Bakanlığın izni ile kullanılabilir.
İzin almak için başvuracak derneklerde aşağıdaki şartlar aranır:
a) En az bir yıldan beri faaliyette bulunması,
b) Amacı ve bu amacı gerçekleştirmek için giriştiği faaliyetler ve yaptığı hizmetler ile gelecekte yapılması düşünülen işlerin topluma yararlı sonuçlar verecek nitelikte olması,
c) Aynı amaçlı dernekler arasında en çok üyeye sahip olması,
d) Bu konuda genel kurulunda karar almış olması. ",
Hükümleri yer almaktadır.
İçişleri Bakanlığı Dernekler Dairesi Başkanlığının 29.05.2007 tarih ve 1715 sayılı ve 2007/53 No'lu Genelgesinde; “...son zamanlarda bazı plaiformların Dernekler Kanununun 28 inci maddesinde belirtilen izne tabi kelimeleri isimlerinde kullandıkları gibi, aynı Kanunun 29 uncu maddesindeki yasağa da uymadıkları, ayrıca bazı derneklerin, diğer dernek ve vakıfların isimlerine benzer isimleri kullandıkları görülmektedir.
Bu durum, kavram kargaşasına sebep olduğu gibi, hakkın suistimaline ve hukuki ihtilaflara zemin hazırlamaktadır. Ayrıca, söz konusu kelimelerin kullanılması, platformların amaç ve faaliyetlerinin 'geçici' nitelikte olması gerekirken, sürekli ve belli konularda ülke genelini temsil ediyor gibi yanlış anlamalara da sebebiyet vermektedir.
Bu nedenle,
a) Dernekler Yönetmeliği'nin 53 üncü maddesinde belirtilen şartları haiz olan sivil toplum kuruluşlarının, Bakanlığımızdan izin alarak kullanabildikleri söz konusu izne tabi kelimelerin, tüzel kişiliği olmayan platformlarca kullanılmaması,
b) Dernekler Kanunu'nun 29 uncu maddesi kapsamındaki sivil toplum kuruluşlarının ve Türk Devletlerinin adları ile bunların adlarının baş ve sonuna ekler yaparak oluşturulan benzer adların, dernekler ve platformlar tarafından kullanılmaması, ”
Denilmektedir.
Hukuk Müşavirliğimizin “İzne Tabii Kelime” konulu 13.11.2009 tarih ve 15683 sayılı görüşünde; “5253 sayılı Dernekler Kanununda ve uygulama Yönetmeliğinde derneklerin isimlerinde geçen izne tabi kelimelerin, bizatihi isimlerinden kaynaklanması, isminde bulunan diğer bir kelimeyi nitelemesi, birçoğunun kurum, yer, kişi veya sanat dalının adı olması ve derneklerin kendilerini aynı ismin dışında başka türlü ifade etmelerinin mümkün olmaması durumunda, söz konusu derneklerin isimlerinde geçen bu kelimelerin İçişleri Bakanlığının izin
İnönü Bulvarı No: 4 Bakanlıklar 06644 ANKARA Ayrıntılı Bilgi İçin İrtibat: S. DERVİŞOĞLU Huk.Müş. 2/4 Tel: (0312) 422 45 62 Faks : (0312)424 05 85 e-Posta:hukuk(Gicisleri.gov.tr Elektronik ağıwww.icisleri.gov.tr e).
T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Hukuk Müşavirliği
Sayı : B.05.0.HUK.0.00.00.02-045.02.01/ 94588 4&/0672011 Konu: Sportif Havacılık Kulüpleri
kapsamı dışında tutulmasının örgütlenme özgürlüğünün kısılanmaması açısından uygun olabileceği değerlendirilmektedir. ”
Şeklinde görüş bildirilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; Trabzon İlinde faaliyet gösteren “Trabzon Hava Sporları Kulübü Derneği”nin, 19.03.2011 tarihinde yapmış olduğu olağanüstü genel kurulda tüzük değişikliği yaparak derneğin ismini “Türk Hava Kurumu Doğu Karadeniz Sportif Havacılık Kulübü Derneği” olarak değiştirmiş olduğu, Türk Hava Kurumu Derneği Genel Başkanlığı tarafından 2006 yılında havacılıkla ilgilenenleri bir araya getirmek ve kaynaştırmak amacıyla eğitim, kurs ve şampiyonalar düzenlendiği ancak havacılıkla ilgilenen sporcu sayısının artırılması için havacılıkla ilgili kalıcı bir örgütlenmeye gidilmesi gerektiği gerekçesiyle havacılık kulüplerinin kurulmasının planlandığı, bu havacılık kulüplerinin Türk Hava Kurumu Derneği Genel Başkanlığının şube başkanlıkları koordinatörlüğünde ayrı birer tüzel kişiliğe sahip olmak kaydıyla dernek olarak “Türk Hava Kurumu .... (merkez adı) Sportif Havacılık Kulüpleri” adıyla kurulması için şube başkanlıklarına talimat verildiği, bunun üzerine, kurulması planlanan kulüplerin “Türk Hava Kurumu ... Sportif Havacılık Kulübü” adıyla kurulabilmesi için, kulüp isimlerinde hem kurum adının, hem de “Türk” kelimesinin yer alması nedeniyle, Türk Hava Kurumu Derneği Genel Başkanlığı tarafından Dernekler Dairesi Başkanlığından görüş talep edildiği, ayrıca Türk Hava Kurumu Derneği Genel Başkanlığı Tüzüğünde sportif havacılık kulüplerine ilişkin hükümlerin yer aldığı ve Türkiye genelinde “Türk Hava Kurumu ... Sportif Havacılık Kulübü Derneği” adıyla kurulu bulunan 57 adet derneğinin bulunduğu anlaşılmıştır.
Yukarıda sıralanan mevzuat hükümleri çerçevesinde görüş sorulan konu irdelendiğinde;
5253 sayılı Kanunda dernek adlarında Türk, Türkiye, Milli, Cumhuriyet, Atatürk, Mustafa Kemal kelimeleri ile bunların baş ve sonlarına getirilen eklerle oluşturulan kelimelerin İçişleri Bakanlığının izni ile kullanılabileceğinin ve derneklerin başka bir derneğin adını, amblemini, rumuzunu, rozetini ve benzeri işaretleri kullanmalarının yasak olduğu hususunun düzenlendiği,
Bakanlığımızın 2007/53 sayılı Genelgesinde 5253 sayılı Kanunun 29 uncu maddesinde sözü edilen dernek adlarının baş ve sonuna ekler yapılarak oluşturulan adların, dernekler tarafından kullanılmaması gerektiği, bu sebeple mezkur maddelerde adı geçen izne tabi kelimelerin izinsiz kullanılması ve yasaklara aykırı hareket edilmesinin kavram kargaşasına neden olacağı, hakkın suistimaline, hukuki ihtilaflara zemin hazırlayacağı ve yanlış anlamalara sebebiyet vereceğinin belirtildiği,
5253 sayılı Dernekler Kanununda ve uygulama Yönetmeliğinde yer alan derneklerin isimlerinde geçen izne tabi kelimeler hususunda daha önce Hukuk Müşavirliğimizce oluşturulan “İzne Tabii Kelime” konulu 13.11.2009 tarih ve 15683 sayılı görüşümüzde ifade edilen “..derneklerin isimlerinde geçen izne tabi kelimelerin, bizatihi isimlerinden kaynaklanması, isminde bulunan diğer bir kelimeyi nitelemesi, birçoğunun kurum, yer, kişi veya sanat dalının adı olması ve derneklerin kendilerini aynı ismin dışında başka türlü ifade etmelerinin mümkün
İnönü Bulvarı No: 4 Bakanlıklar 06644 ANKARA Ayrıntılı Bilgi İçin İrtibat: S.DERVİŞOĞLU Huk.Müş. 3/4 Tel : (0312) 422 45 62 Faks : (0312)424 05 85 e-Posta:hukuk(Bicisleri gov.tr Elektronik ağ:www.icisleri.gov.tr T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Hukuk Müşavirliği
Sayı : B.05.0.HUK.0.00.00.02-045.02.01/ 9g #9 4106/2011 Konu: Sportif Havacılık Kulüpleri
olmaması durumunda, söz konusu derneklerin isimlerinde geçen bu kelimelerin İçişleri Bakanlığının izin kapsamı dışında tutulmasının örgütlenme özgürlüğünün kısıtlanmaması açısından uygun olabileceği ... ” şeklindeki görüşümüzün geçerliliğini koruduğu,
Ancak; görüş istenilen konuda asıl sorunun “Türk” isminin kullanılması değil, daha önce kurulmuş olan Türk Hava Kurumu Derneğinin adının başka bir tüzel kişiliğe sahip dernekler tarafından kullanılması olduğu, 5253 sayılı Kanunun 29 uncu maddesine göre Türk Hava Kurumunun adının, ambleminin, rumuzunun, rozetinin ve benzeri işaretlerinin başka bir dernek tarafından kullanılmasının yasak olduğu,
Ayrıca; Türk Hava Kurumunun Tüzüğünde bu dernekler tarafından Kurumun isminin kullanılabileceği hususunda herhangi bir hüküm bulunmadığı, yalnız yurt düzeyinde sportif havacılık kulüplerinin kurulması ve çalışmalarının desteklemesi yönünde hükümler bulunduğu, böyle bir düzenleme bulunsa bile konunun tartışmaya açık olacağı, dolayısıyla Türkiye genelinde kutulu bulunan 57 adet sportif havacılık kulüplerinden biri olan Türk Hava Kurumu Doğu Karadeniz Sportif Havacılık Demeğinin adında geçen “Türk Hava Kurumu” adının ayrı bir tüzel kişiliğe sahip adı geçen dernek ve diğer dernekler tarafından kullanılmasının mevzuata aykırı olduğu, yukarıda ifade edilen Bakanlığımızın 2007/53 sayılı Genelgesinde de belirtildiği üzere kavram kargaşasına, hakkın suistimaline ve hukuki ihtilaflara sebebiyet verebileceği,
Değerlendirilmektedir.
Uygun görüldüğü takdirde görüş yazımızın Dernekler DaiyeSi Başkanlığına havalesini arz
ederim. / urat KOCA I.Hukuk Müşaviri DERNEKLER DAİRESİ BAŞKANLIĞINA JSJHAZİRAN?2011 e KILIÇ Bakan a
Müsteşar Yardımcısı
İnönü Bulvarı No; 4 Bakanlıklar 06644 ANKARA Ayrıntılı Bilgi İçin İrtibat: S.DERVİŞOĞLU Huk.Müş. 4/4
Tel : (0312) 422 45 62 Faks : (0312)424 05 85 e-Posta:hukuk(Gicisleri.gov.tr Elektronik ağ:www.icisleri.gov.tr