iznetabihukuk
T.C. ği İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Hukuk Müşavirliği
/
Sayı : B.05.0.HUK.0.00.00.02-647.03.01//5 683 43.1172009 Konu : İzne Tabii Kelime
BAKANLIK MAKAMINA
İlgi (O: Dernekler Dairesi Başkanlığının 27.10.2009 tarih ve BO050DDB000007/647.03.01/3324 sayılı yazısı.
GÖRÜŞÜ İSTENİLEN KONU | : Dernek adlarında; Türk, Türkiye, Milli, Cumhuriyet, Atatürk, Mustafa Kemal kelimelerinin kullanımında İçişleri Bakanlığının izninin gerekip gerekmediği konusunun yeniden değerlendirilmesi ve Bakanlık görüşünün bildirilmesi istenilmektedir.
İLGİLİ BİRİMİN GÖRÜŞÜ : Dernekler Dairesi Başkanlığı konu ile ilgili olarak;
“Derneklerin isimlerinde kullanılan izne tabi kelimelerin dernek isimlerini tamamlayıcı nitelikte olduğu, isminde bulunan diğer bir kelimeyi nitelediği, birçoğunun kurum, yer, kişi veya sanat dalının adı olduğu ve derneklerin kendilerini başka türlü ifade etmelerinin mümkün olmadığı, kullanılan izne tabi kelimelerin bizatihi isimlerinden kaynaklanması nedeniyle söz konusu derneklerin isimlerinde geçen bu kelimelerin Kanunun amacı ve ruhuna göre yorum yapıldığında Kanun kapsamı dışında olması gerektiği...”
Şeklinde görüş bildirmiştir.
HUKUK MÜŞAVİRLİĞİNİN GÖRÜŞÜ : 5253 sayılı Dernekler Kanununun “Dernek adları” ile ilgili 28 inci maddesinde “Dernek adlarında; Türk, Türkiye, Milli, Cumhuriyel, Atatürk, Mustafa Kemal kelimeleri ile bunların baş ve sonlarına getirilen eklerle oluşturulan kelimeler İçişleri Bakanlığının izni ile kullanılabilir.” hükmü bulunmaktadır.
Dernekler Yönetmeliğinin “İzin alma” başlıklı 53 üncü maddesinde, “Dernek adlarında; Türk, Türkiye, Milli, Cumhuriyet, Atatürk, Mustafa Kemal kelimeleri ile bunların baş ve sonlarına getirilen eklerle oluşturulan kelimeler, ilgili bakanlıkların görüşü alınmak suretiyle Bakanlığın izni ile kullanılabilir.
İzin almak için başvuracak derneklerde aşağıdaki şartlar aranır:
a) En az bir yıldan beri faaliyette bulunması,
b) Amacı ve bu amacı gerçekleştirmek için giriştiği faaliyetler ve yaptığı hizmetler ile gelecekte yapılması düşünülen işlerin topluma yararlı sonuçlar verecek nitelikte olması,
c) Aynı amaçlı dernekler arasında en çok üyeye sahip olması,
d) Bu konuda genel kurulunda karar almış olması. ",
06.04.2007 tarih ve 26485 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Türk-Yabancı, Yabancı-Türk Ticaret, Sanayi ve Deniz Ticaret Oda Derneklerinin Kuruluş, İşleyiş ve Denetim Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin “4d kullanma yasağı” ile ilgili 7 inci maddesinde, “Türkiye'de bu Yönelmelik uyarınca kurulan müşterek odalar; "Türk-... Ticarel, Sanayi ve Deniz Ticaret Oda Derneği" olarak, yabancı ülkelerde ve o ülkelerin mevzuatı uyarınca kurulan müşterek odalar; "
İnönü Bulvarı No: 4 Bakanlıklar 06644 ANKARA (Ayrıntılı Bilgi İçin İrtiba: V. YURTSEVEN Şef 1/3 Tel : (0312) 4224566 Faks : (0312)424 05 85 e-Posta:hukukfğicisleri. gov.tr Elektronik ağıwww.icisleri.gov.ir T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Hukuk Müşavirliği
Sayı : B.05.0.HUK.0.00.00.02-647.03.01/454P3 43.1112009 Konu : İzne Tabii Kelime
Türk Ticaret, Sanayi ve Deniz Ticaret Oda Derneği " adını kullanır. Bu adın başka tüzel kişilerce kullanılması yasaktır.
Bu Yönetmelik uyarınca kurulacak ve dernek adında "Türk" kelimesini kullanacak olan müşterek odalar İçişleri Bakanlığından izin almış sayılır.”
Düzenlemeleri yer almaktadır. Dosyasının incelenmesinden;
- Dernek adlarında Türk, Türkiye, Milli, Cumhuriyet, Atatürk, Mustafa Kemal kelimeleri ile bunların baş ve sonlarına getirilen eklerle oluşturulan kelimelerin kullanımı ile ilgili Hukuk Müşavirliğimizden birçok görüş istenilmiş olduğu, Örneğin;
b) Dernekler Dairesi Başkanlığının 29.05.2007 tarih ve 1710 sayılı yazısında “Dernek adlarında; Türk, Türkiye, Milli, Cumhuriyet, Atatürk, Mustafa Kemal kelimelerinin kullanımının her halükarda izne tabi olduğu” değerlendirmesi ile tekrar görüş istediği, Hukuk Müşavirliğimizin 12.06.2007 tarih ve 7000 sayılı görüşünde ise, Dernekler Dairesi Başkanlığının talebine uyarak, “5253 sayılı Dernekler Kanununda “Türk, Türkiye, Milli, Cumhuriyet, Atatürk, Mustafa Kemal kelimeleri ile bunların baş ve sonlarına getirilen eklerle oluşturulan” kelimelerin diğer bir kelimeyi nitelemek üzere kullanılmaları halinde izin almayı gerektirmediği yönünde bir düzenleme bulunmadığından, bu kelimeler ile bunların baş ve sonlarına getirilen eklerle oluşturulan kelimelerin İçişleri Bakanlığının izni ile kullanılabileceği” şeklinde görüş verdiği,
c) Dernekler Dairesi Başkanlığının 30.06.2009 tarih ve 2002 sayılı yazısında, “Merkezi Konya ilinde kurulu bulunan “Nogay Türkleri Eğitim ve Sosyal Dayanışma Derneği? tarafından isminde geçen “Türkleri” kelimesini kullanmak için Dernekler Kanununun 28 inci maddesi gereği izin istediği, isminde değişik sebeplerle izne tabi kelimelerin kullanıldığı toplam 957 adet dernek bulunduğu, bu derneklerin isimlerinde kullanılan izne tabi kelimelerin de dernek isimlerini tamamlayıcı nitelikte olduğu, isminde bulunan diğer bir kelimeyi nitelediği ve derneklerin kendilerini başka türlü ifade etmelerinin mümkün olmadığı” belirtilerek tekrar görüş talebinde bulunulduğu, Hukuk Müşavirliğimizin 09.07.2009 tarih ve 10346 sayılı yazı ile “İçişleri Bakanlığının iznine tabi kelimelerin Bakanlığın izni ile kullanılabileceği ve istisnalarla ilgili düzenlemelerin birincil veya ikincil mevzuatla yapılmasının uygun olacağı ” şeklinde görüş verdiği,
Anlaşılmıştır.
Yukarıdaki mevzuat hükümleri çerçevesinde;
İnönü Bulvarı No: 4 Bakanlıklar 06644 ANKARA (Ayrıntılı Bilgi İçin İrtibat: V.YURTSEVEN Şef 213 Tel : (0312) 4224566 Faks : (0312)424 05 85 e-Posta:hukuk(Gicisleri.gov.tr Elektronik ağ:www.icisleri.gov.ir Ni
, “e
gi
T.C. ği İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Hukuk Müşavirliği
Sayı o: B.03.0.HUK.0.00.00.02-647.03.01//5483 /3.n 1/2009 Konu : İzne Tabii Kelime
I. Dernek adlarında; Türk, Türkiye, Milli, Cumhuriyet, Atatürk, Mustafa Kemal kelimeleri ile bunların baş ve sonlarına getirilen eklerle oluşturulan kelimelerin İçişleri Bakanlığının izni ile kullanılabilmesinin 5253 sayılı Kanunun amir hükmü olduğu ve bu hususun Dernekler Yönetmeliğinde de tekrar edildiği; bunun bir istisnasının Türk- Yabancı, Yabancı-Türk Ticaret, Sanayi ve Deniz Ticaret Oda Derneklerinin Kuruluş, İşleyiş ve Denetim Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğinde belirtildiği,
” 2) Ancak; örgütlenme özgürlüğünü olumsuz etkilemesi nedeniyle, derneklerin isimlerinde kullanılan izne tabi kelimelerin dernek isimlerini tamamlayıcı nitelikte olması, kullanılan izne tabi kelimelerin temsil kabiliyetinden öteye bizatihi isimlerinden kaynaklanması, isminde bulunan diğer bir kelimeyi nitelemesi, birçoğunun kurum, yer, kişi veya sanat dalının adı olması ve derneklerin kendilerini başka türlü ifade etmelerinin mümkün olmaması durumunda, söz konusu derneklerin isimlerinde geçen bu kelimelerin izin kapsamı dışında tutulmasının yararlı olabileceği,
Düşünülmektedir.
Sonuç olarak; 5253 sayılı Dernekler Kanununda ve uygulama Yönetmeliğinde derneklerin isimlerinde geçen izne tabi kelimelerin, bizatihi isimlerinden kaynaklanması, isminde bulunan diğer bir kelimeyi nitelemesi, birçoğunun kurum, yer, kişi veya sanat dalının adı olması ve derneklerin kendilerini aynı ismin dışında başka türlü ifade etmelerinin mümkün olmaması durumunda, söz konusu derneklerin isimlerinde geçen bu kelimelerin İçişleri Bakanlığının izin kapsamı dışında tutulmasının örgütlenme özgürlüğünün kısıtlanmaması açısından uygun olabileceği değerlendirilmektedir.
Uygun görüldüğü takdirde, görüş yazımızın Dernekler Dajr€si Bağkanlığına havalesini arz ederim.
Murat KOCA 1. Hukuk Müşaviri V.
DERNEKLER DAİRESİ BAŞKANLIĞINA İZ/KASIM/2009
Mustafa B. DEMİRER Vali Bakan a. Müsteşar Yardımcısı
İnönü Bulvarı No: 4 Bakanlıklar 066644 ANKARA (| Ayrıntılı Bilgi İçin İrtibat V.YURTSEVEN Şef 3/3 Tel ; (0312) 4224566 Faks : (0312)424 05 85 e-Posta:hukuk(Bicisleri. gov.tr Elektronik ağ:'www.icisleri.göv.ir