istanbulgumrukmusdernstaden
T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Hulgık Müşavirliği
Sayı £ B.05.0.HUK.0.00.00.02-647.03.01//404,3 C6/10/2009 Konu : İstanbul Gümrük Müşavirleri Derneği
BAKANLIK MAKAMINA
İlgi (o :Dernekler Dairesi Başkanlığının 08.09.2009 tarih ve B050DDB0000007-010.99-2839 sayılı yazısı,
GÖRÜŞ İSTENİLEN KONU : : İstanbul Gümrük Müşavirleri Derneğinin özel statüsünün bulunup bulunmadığı, varsa bu statünün devam edip etmediği ve derneğin denetiminin hangi kurum tarafından yapılacağı hususunda Bakanlık görüşü istenilmektedir.
İLGİLİ BİRİMİN GÖRÜŞÜ sDernekler Dairesi Başkanlığı konuyla ilgili olarak;
©. Başkanlığımız kayıtlarında mevcut olmamakla birlikte gümrük müşavirleri dernekleri 4458 sayılı Kanun hükümleri uyarınca “dernek” olarak kurulmuştur. Ancak 4458 sayılı Kanunda yapılan incelemede, söz konusu derneklerin daha çok meslek kuruluşu olarak yapılandıkları anlaşılmaktadır.
3253 sayılı Kanunun 35. maddesi uyarınca kamu kurumu niteliğindeki meslek Kuruluşlarının kendi özel kanunlarında hüküm bulunmaması halinde denetimlerinin 5253 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi uyarınca dernekler birimleri tarafından yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.
Bu kapsamda, gümrük müşavirleri derneklerinin denetimlerinin 4458 sayılı Kanunda konuya ilişkin hüküm bulunmaması nedeniyle 5253 sayılı Kanunun 35 inci maddesi uyarınca dernekler birimlerince yapılması gerektiği ... »
Şeklinde görüş bildirmiştir.
HUKUK MÜŞAVİRLİĞİNİN GÖRÜŞÜ
Konuyla ilgili mevzuata bakıldığında; Anayasanın “Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları” kenar başlıklı 102 inci maddesinde;
“Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşları; belli bir mesleğe mensup olanların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki Jaaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olorak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleri ile ve halk ile olan
altında, gizli oyla seçilen kamu tüzelkişilikleridir. e
(Değişik: 23/7/1995 — 4121/13 md) Bu meslek kuruluşları üzerinde Devletin idari ve mali denetimine ilişkin kurallar kanunla düzenlenir,
ir
5233 sayılı Dernekler Kanununun “Kanunun mesleki kuruluşlara uygulanacak hükümleri” başlıklı 35 inci maddesinde;
İnönü Bulvarı No: 4 Bakanlıklar 06644 ANKARA Ayrıntı Bilgi İçin İrtibat: V.YURTSEVEN Şef, 1/4 Tel : (0312) 4257214/3225 Faks : (0312)424 05 85 e-Posta'hukuk(Bicisleri gov.tr Elektronik ağıwwiw,icisleri.gov.tr T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI — Hükük Müşavirliği
Sayı : B.03.0.HUK.0.00.00.02-647.03.01/ 14043 ©6./10/2009 Konu : İstanbul Gümrük Müşavirleri Derneği
“Bu Kanunun 19, 20, 23, 26, 28, 29 30ve31 inci maddeleri özel kanunlarında hüküm bulunmamak kaydıyla kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile işçi ve işveren sendikaları ve üst kuruluşları için de ceza hükümleriyle birlikte uygulanır. ”,
“Beyanname verme yükümlülüğü ve denetim” başlıklı 19 uncu maddesinde;
“Dernekler, yılsonu itibarıyla faaliyetlerini, gelir ve gider işlemlerinin sonuçlarını düzenleyecekleri beyanname ile her yil Nisan ayı sonuna kadar mülki idare amirliğine vermekle yükümlüdürler, Beyannamenin düzenlenmesine ilişkin esas ve usuller yönetmelikte düzenlenir.
Gerekli görülen hallerde, derneklerin füzüklerinde gösterilen amaçlar doğrultusunda faaliyet gösterip göstermedikleri, defterlerini ve kayıtlarını mevzuata uygun olarak tutup tutmadıkları İçişleri Bakanı veya mülki idare amiri tarafından denetletilebilir. Bu denetimlerde kolluk kuvveti mensupları görevlendirilemez. İçişleri Bakanlığı ve mülki idare amirlerinin yapacağı denetimler mesai saatleri içerisinde yapılır. Bu denetimler en az yirmi dört saat önce derneklere bildirilir.
Denetim sırasında görevli memurlar tarafından istenecek her türlü bilgi, belge ve kayıtların, dernek yetkilileri tarafından gösterilmesi veya verilmesi, yönetim yerleri, müesseseler ve eklentilerine girme isteğinin yerine getirilmesi zorunludur.
Denetim sırasında, suç teşkil eden fiillerin tespit edilmesi hâlinde, mülki idare amiri durumu derhal Cumhuriyet savcılığına ve derneğe bildirir. ”,
4458 sayılı Gümrük Kanununun Geçici 6 ncı maddesinde; “ Gümrük müşavirleri ve gümrük müşavir yardımcıları çıkarılacak bir kanunla bağlı bulundukları gümrük başmidürlüğü görev alon itibariyle kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu şeklinde örgütleninceye kadar aşağıdaki hükümler uygulanır:
- 1615 sayılı Gümrük Kanunu hükümlerine göre kurulan Gümrük Komisyoncuları Dernekleri faaliyetlerine devam eder ve sınav açılması ile izin belgeleri verilmesi işlemleri Gümrük Müsteşarlığınca yürütülür.
b) 227 ve 228 inci maddelerde belirtilen koşulları sınavın açıldığı yılbaşında sağlamış olanlar, o yıl açılan gümrük müşavirliği veya gümrük müşavir yardımcılığı sınavlarına müracaat edebilirler.
©) Gümrük müşavirliği ve gümrük müşavir yardımcılığı sınavlarına en fazla üçer kez girilebilir. »,
2002 tarihli Gümrük Yönetmeliğinin “Çalışma yeri” başlıklı 700 üncü maddesinde; (Değişik: RG- 10/08/2006-26255) ,
e “. Gümrük müşavirlerinin çalışma yeri, gümrük işleri nedeniyle kendilerine yapılacak tebligat için Kanuni ikametgâh ve bu merkezin bulunduğu gümrüğün bağlı olduğu başmüdürlük veya başmüdürlük bulunmayan yerlerde müdürlük bölgesi için devamlı iş çevresi sayılır. Serbest olarak çalışan gümrük müşavirleri veya tüzel Kişilik şeklindeki gümrük müşavirliği Şirketleri, yalnızca bağlı bulundukları derneklerin Jaaliyet alanlarında kayıtlı vergi mükellefiyeti bulunan kişiler hesabına tüm gümrük idarelerinde iş takibi yapabilirler, 7
İnönü Bulvarı No: 4 Bakanlıklar 06644 ANKARA O Âyımtılı Bilgi İçin İrtibat: VİYURTSEVEN Şef. 2/4 Tel : (0312) 4257214/3295 Fakş : (0312)424 05 85 e-Posta:hukuk(icisleri gov.tr Elektronik ağ:'www.icisleri.göv.tr T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Hukuk Müşavirliği
Sayı :B.05.0.HUK.0.00.00.02-647.03.01/ 14045 CĞ.110/2009 Konu : İstanbul Gümrük Müşavirleri Derneği
Tüzel kişilik şeklindeki gümrük müşavirliği şirketleri üçüncü Jikradaki hükmün dışında diğer gümrük idarelerinde iş takibinde bulunmaları halinde şube açmak zorundadırlar. Şubede, şubenin bulunduğu derneğe kayıtlı, o mahalde ikamet eden ve faaliyet gösteren bir ortak sıfatıyla en az bir gümrük müşaviri bulundurulması zorunludur. Bu şekilde ortaklığı olan gümrük müşavirinin temsil ve ilzama yetkili olması ve ikamet belgesini her altı ayda bir bağlı bulunduğu derneğe ve başmüdürlüğe ibraz etmesi gerekmektedir.
Tüzel kişilik şeklindeki gümrük müşavirliği şirketlerine ait bilgi ve belgelerin, hem şirketin hem de şirket şubelerinin bulunduğu yerdeki başmüdürlüğe ve gümrük müşavirleri derneğine ibraz edilmesi zorunludur.
Çalışma yerinin değiştirilmesi, Müsteşarlıkça verilen Gümrük Müşavirliği İzin Belgesi/Gümrük Müşavir Yardımcılığı İzin Belgesi'nin değiştirilmesi ile mümkündür.
Herhangi bir çalışma yeri veya iş çevresinde en az 20 gümrük müşaviri bulunduğu takdirde, tüzükleri Gümrük Müsteşarlığınca onaylanmak suretiyle bütün müşavirlerin üye olmaya mecbur oldukları bir Gümrük Müşavirleri Derneği kurulur.
Bu derneklere gümrük müşavir yardımcıları da kayıt olunur. ”,
İstanbul Gümrük Müşavirleri Demek Tüzüğünün © “Genel Hükümler” başlıklı 1. Bölümünün “Derneğin Kuruluş Amacı ve Niteliği” başlıklı 1 inci maddesinde;
“İstanbul Gümrük Müşavirleri Derneği, 4458 sayılı Gümrük Kanununun geçici 6 ncı maddesi ve Gümrük Yönetmeliğinin 838 inci maddesi ( yeni Yönetmelikte 700 üncü madde) hükümlerine istinaden görev yapmak ve mensuplarının müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, Gümrük Müşavirliğinin genel menfaatlerine uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleri ve iş sahipleri ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hâkim kılmak üzere, mesleki disiplini, saygınlığı ve ahlakı korumak maksadıyla kurulmuş bir mesleki teşekküldür.”,
“Yürürlük” başlıklı 52 inci maddesinde;
“ İşbu Tüzük 1615 sayılı Gümrük Kanununu yürürlükten kaldıran 4458 sayılı Gümrük Kanununun ve bu Kanuna bağlı Gümrük Yönetmeliğinin 05.02.2000 tarihinde yürürlüğe girmesi nedeniyle tüm Gümrük Müşavirleri Dernekleri için geçerli olmak üzere T.C Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığınca tasdik edilmiş 25/09/2001 tarihinde yürürlüğe girmiştir. ”,
İfadeleri yer almaktadır.
Mevcut mevzuat çerçevesinde konu değerlendirildiğinde; Di - Gümrük Kanununun Geçici 6 ncı maddesinde, Gümrük müşavirleri ve gümrük müşavir yardımcıları için çıkarılacak bir kanunla bağlı bulundukları gümrük başmüdürlüğü görev alanı itibariyle kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu şeklinde örgütleninceye kadar geçerli olacak hükümlerin yer aldığı,
- 2002 tarihli Gümrük Yönetmeliğinin 700 üncü maddesinde, " höthangi bir çalışma yeri veya iş çevresinde en az 20 gümrük müşaviri bulunduğu takdirde, tüzükleri Gümrük Müsteşarlığınca onaylanmak
Sayı : B.05.0.HUK.0.00.00.02-647.03.01/ 14 OG 6/10/2009 Konu : İstanbul Gümrük Müşavirleri Derneği
suretiyle bütün müşavirlerin üye olmaya mecbur oldukları bir Gümrük Müşavirleri Derneği kurulacağı ve bu derneklere gümrük müşavir yardımcılarının da kayıt olacağının öngörüldüğü,
- İstanbul Gümrük Müşavirleri Derneğinin Tüzüğünde, Derneğin bir mesleki teşekkül olarak tanımlandığı, İçişleri Bakanlığı Dernekler Başkanlığı arşivinde ve İstanbul Dernekler Müdürlüğü arşivinde yapılan aramada bu isimde bir derneğin kaydınm bulunmadığı, Derneğin hukuku statüsünün, normal kişilerin özgür iradesiyle kurduğu klasik derneklerden farklı, üyeliğin zorunlu olduğu, özel Kanun ve Yönetmelikle öngörülmüş ve dernekler şeklinde örgütlenmiş bir “Mesleki Teşekkül” olarak ifade edilebileceği,
- 5253 sayılı Dernekler Kanununun 19 uncu maddesine göre, derneklerin denetimlerinin İçişleri Bakanı ve mülki idare amiri tarafından yapılabileceğinin tartışmasız olduğu, aynı Kanunun 35 inci maddesi delaletiyle 4458 sayılı Gümrük Kanununun Geçici 6 ncı maddesi uyarınca kurulan, anılan gümrük müşavirleri derneklerinin İçişleri Bakanlığı ve mülki idare amirleri tarafından denetlenebileceği, bu nedenle, özel kanunlarında hüküm bulunmayan dernek veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının denetimlerinin de Dernekler Kanunu kapsamında yapılması gerektiği,
bir hükmün yer almadığı dikkate alındığında, Dernekler Kanunu kapsamında denetlenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
I. Hukuk Müşaviri V.
DERNEKLER DAİRESİ BAŞKANLIĞINA 03 JEKİM/2009 Bakan a. ye Müsteşar Yardımcısı
İnönü Bulvarı No: 4 Bakanlıklar 06644 ANKARA Ayrıntılı Bilgi İçin İrtibat: V.YÖRTSEVEN Şef. 4/4 Tel : (0312) 4257214/3225 Faks ; (0312)424 05 85 e-Posta:hukuk(Bicisleri gov.tr Elektronik ağ'www.icisleri. gov.tr