fed-konf-yardim-toplama
T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Hukuk Müşavirliği
Sayı :B. 05.0.HUK.0.00.00.02-045.02.01/ 2736 48 ./02011 Konu : Yardım toplama (Türkiye Sakatlar Konfederasyonu)
BAKANLIK MAKAMINA
İlgi O: Dernekler Dairesi Başkanlığının 28.12.2010 tarih ve B.05.0.DDB.0.00.73.02/045 .02/4104 sayılı yazısı.
GÖRÜŞ İSTENİLEN KONU :Dernekler (o Dairesi (Başkanlığının | ilgi yazısında; Türkiye Sakatlar Konfederasyonunun 2860 sayılı Yardım Toplama Kanununun 3 üncü maddesinde yardım toplayabilecekler arasında sayılmayan konfederasyonların aynı maddede yer alan “kurumlar” ifadesi kapsamına alınmak suretiyle yardım toplayıp toplayamayacağı hususunda Bakanlığımız görüşü sorulmaktadır.
İLGİLİ BİRİMİN GÖRÜŞÜ :Dernekler Dairesi Başkanlığı konuya ilişkin olarak;
“233 sayılı Kanun kapsamında derneklerin üst kuruluşu olan federasyon ve konfederasyonların derneklerden ayrı tüzel kişilikleri olması ve dernekler gibi 4721 sayılı Kanun ile 5253 sayılı Kanuna tabi olmaları nedeniyle dernekleri oluşturduğu üst kuruluş olan Jederasyon ve konfederasyonların2860 sayılı Kanuna göre yardım toplayabilecekleri... ”
Şeklinde görüş bildirilmiştir.
HUKUK MÜŞAVİRLİĞİNİN GÖRÜŞÜ : Konu ile ilgili mevzuatta; 2860 sayılı Yardım Toplama Kanununun “Yardım toplayabilecek olanlar” başlıklı 3 üncü maddesinde; “Kamu yararına uygun olarak, amaçlarını gerçekleştirmek, muhtaç kişilere yardım sağlamak ve kamu hizmetlerinden bir veya birkaçını gerçekleştirmek veya destek olmak üzere gerçek kişiler, dernekler, kurumlar, vakıflar, spor kulüpleri, gazete ve dergiler yardım toplayabilirler. ”,
4721 sayılı Türk Medeni Kanununun “Tüzel kişilik” başlıklı 47 nci maddesinin | inci fıkrasında; “Başlıbaşına bir varlığı olmak üzere örgütlenmiş kişi toplulukları ve belli bir amaca özgülenmiş olan bağımsız mal toplulukları, kendileri ile ilgili özel hükümler uyarınca tüzel kişilik kazanırlar.”,
Aynı Kanunun “Tanımı” başlıklı 56 ncı maddesinin | inci fıkrasında; “Dernekler, gerçek veya tüzel en az yedi kişinin kazanç paylaşma dışında belirli ve ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere, bilgi ve çalışmalarını sürekli olarak birleştirmek suretiyle oluşturdukları, tüzel kişiliğe sahip kişi topluluklarıdır. ”,
İnönü Bulvarı No: 4 Bakanlıklar 06644 ANKARA Oo Ayrıntılı Bilgi İçin İrtibat: İ KARA Huk. Müş. 1/5 Tel : (0312) 422 45 64Faks : (0312)424 05 85 e-Posta:hukuk(öicisleri.gov.tr Elektronik ağ:www.icisleri.gov.tr T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Hukuk Müşavirliği
Sayı :B.05.0.HUK.0.00.00.02-045.02.01/ 2136 48/02011 Konu : Yardım toplama (Türkiye Sakatlar Konfederasyonu)
Kanunun “Üst kuruluşlar kurmaları” bölüm başlığı altında düzenlenmiş olan “Federasyon” başlıklı 96 ncı maddesinde; “Federasyonlar, kuruluş amaçları aynı olan en az beş derneğin, amaçlarını gerçekleştirmek üzere üye sıfatıyla bir araya gelmeleri suretiyle kurulur.
Her federasyonun bir tüzüğü bulunur.
Federasyon, kuruluş bildirimi, tüzük ve gerekli belgelerin yerleşim yerinin en büyük mülki
»
amirine verilmesiyle tüzel kişilik kazanır. ”,
Kanunun “Konfederasyon” başlıklı 97 nci maddesinde; “Konfederasyonlar, kuruluş amaçları aynı olan en az üç federasyonun, amaçlarını gerçekleştirmek üzere üye sıfatıyla bir araya gelmeleri suretiyle kurulur.
Her konfederasyonun bir tüzüğü bulunur.
Konfederasyon, kuruluş bildirimi, tüzük ve gerekli belgelerin yerleşim yerinin en büyük mülki amirine verilmesiyle tüzel kişilik kazanır. ”,
Kanunun “Ortak hükümler” başlıklı 98 inci maddesinde; “Dernekler, bağlı oldukları Jederasyonun; federasyonlar da bağlı oldukları konfederasyonun genel kurulunda en az üçer üye ile temsil olunurlar. Temsilci üyeler, ilgili derneklerin ve federasyonların genel kurullarınca seçilirler.
Federasyon ve konfederasyonlara ilişkin diğer hususlar hakkında bu Kanun hükümleri uygulanır. ”,
5253 sayılı Dernekler Kanununun “Amaç ve kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Kanunun amacı; dernekler, dernek şube veya temsilcilikleri, federasyonlar, konfederasyonlar ve yabancı dernekler ile merkezleri yurt dışında bulunan dernek ve vakıf dışındaki kâr amacı gütmeyen kuruluşların Türkiye'deki şube veya temsilciliklerinin yasak ve izne tâbi faaliyetlerini, yükümlülüklerini, denetimlerini ve uygulanacak cezalar ile derneklere ilişkin diğer hususları
,
düzenlemektir. ”,
Aynı Kanunun “Tanımlar ” başlıklı 2 nci maddesinin 1 inci fıkrasının (g) bendinde; “Üst kuruluş: Derneklerin oluşturduğu tüzel kişiliği bulunan federasyonları ve federasyonların oluşturduğu konfederasyonları... Ifade eder.”,
Bakanlığımızca hazırlanmış olan 31/03/2005 tarih ve 25772 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Dernekler Yönetmeliğinin “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “..Dernek: 5233 sayılı Dernekler Kanunu ile 4721 sayılı Türk Medeni Kanununa göre kurulan dernek ve şubelerini, derneklerin oluşturdukları federasyon ve federasyonların
İnönü Bulvarı No: 4 Bakanlıklar 06644 ANKARA Oo Ayrıntılı Bilgi İçin İrtibat: İKARA Huk. Müş. 2/5 Tel : (0312) 422 45 64Faks : (0312)424 05 85 e-Posta:hukuk(dicisleri.gov.tr Elektronik ağ:www.icisleri.gov.tr T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Hukuk Müşavirliği
Sayı :B. 05.0.HUK.0.00.00.02-045.02.01/ 2736 48./022011 Konu : Yardım toplama (Türkiye Sakatlar Konfederasyonu)
oluşturdukları o konfederasyonlar ile yabancı derneklerin Türkiye'deki şube veya temsilciliklerini... ifade eder. ”,
Yönetmeliğin “Federasyon kurma başvuruları ve istenecek belgeler” başlıklı 9 uncu maddesinde; “Federasyonlar kuruluş amaçları aynı olan en az beş derneğin bir araya gelmesi ile kurulurlar. Federasyonlar, kuruluş bildirimi ve eklerini mülki idare amirliğine vermek suretiyle tüzel kişilik kazanırlar.
Federasyonlar hakkında bu Yönetmeliğin derneklerle ilgili hükümleri uygulanır. ”,
Yönetmeliğin “Konfederasyon kurma başvuruları ve istenecek belgeler ” başlıklı 10 uncu maddesinde; “Konfederasyonlar kuruluş amaçları aynı olan en az üç federasyonun bir araya gelmesi ile kurulurlar. Konfederasyonlar kuruluş bildirimi ve eklerini mülki idare amirliğine vermek suretiyle tüzel kişilik kazanırlar.
Konfederasyonlar hakkında bu Yönetmeliğin derneklerle ilgili hükümleri uygulanır. ”,
Yönetmeliğin “Federasyon ve konfederasyon kuruluşlarının incelenmesi” başlıklı 11 inci maddesinde; “Kederasyon ve konfederasyon kuruluş bildirimleri ve eklerinin incelenmesinde, sonucun kuruculara bildirilmesinde derneklere ilişkin hükümler uygulanır. Federasyon ve konfederasyonlar, merkezlerinin bulunduğu yerin il dernekler müdürlüğünce kütüğe kaydedilir. Ayrıca, federasyon ve konfederasyon kuruluş bildirimleri ile onaylı tüzükleri yedi gün içinde il dernekler müdürlüğü tarafından Bakanlığa gönderilir.
Tüzüğü incelemeden geçmemiş veya inceleme sırasında belirlenen aykırılıkları veya noksanlıklarını tebligata rağmen gidermemiş dernek veya federasyonlar, üst kuruluş kurucusu
”
olamazlar. ”, Düzenlemeleri bulunmaktadır.
Hukuk Müşavirliğimizin 20/02/2008 tarih ve 2522 sayılı “Yardım Toplanması” konu başlıklı yazısında; “2860 sayılı Yardım Toplama Kanununun 3. maddesi; “Kamu yararına uygun olarak, amaçlarını gerçekleştirmek, muhtaç kişilere yardım sağlamak ve kamu hizmetlerinden bir veya birkaçını gerçekleştirmek veya destek olmak üzere gerçek kişiler, dernekler, kurumlar, vakyflar, spor kulüpleri, gazete ve dergiler yardım toplayabilirler. ” hükmünü amirdir.
Dernekler, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 96. maddesi ile federasyonlar, 97. maddesiyle de konfederasyonlar şeklinde üst kuruluşlar oluşturabilirler. Bu üst kuruluşların ayrı birer tüzel kişiliklerinin oluşacağı ilgili kanun maddelerinde ayrı ayrı bahsedilmiştir.
İnönü Bulvarı No: 4 Bakanlıklar 06644 ANKARA (Ayrıntılı Bilgi İçin İrtibat: İ.KARA Huk. Müş. 3/5 Tel : (0312) 422 45 64Faks :(0312)424 05 85 e-Posta:hukuk(Gicisleri.gov.tr Elektronik ağ:wwvw.icisleri.gov.tr T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Hukuk Müşavirliği
Sayı :B.05.0.HUK.0.00.00.02-045.02.01/ 27X36 4$/020011 Konu : Yardım toplama (Türkiye Sakatlar Konfederasyonu)
Sonuç olarak 2860 sayılı Yardım Toplama Kanununun 3. maddesinde yardım foplayabilecekler liste halinde sayıldığından ve bu listede yardım toplayabilecekler arasında federasyon ve konfederasyonlar sayılmadığından, bu Kanun kapsamında federasyon ve konfederasyonların yardım toplama faaliyetinde bulunamayacakları...” şeklinde görüş bildirilmiştir.
Yukarıdaki mevzuat hükümleri çerçevesinde;
1- 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 47 nci maddesinin 1 inci fıkrasında başlı başına bir varlığı olmak üzere örgütlenmiş kişi topluluklarının ve belli bir amaca özgülenmiş olan bağımsız mal topluluklarının, kendileri ile ilgili özel hükümler uyarınca tüzel kişilik kazanacaklarının ifade edildiği, aynı Kanunun 56 ncı maddesinde derneklerin, gerçek veya tüzel en az yedi kişinin kazanç paylaşma dışında belirli ve ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere, bilgi ve çalışmalarını sürekli olarak birleştirmek suretiyle oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kişi toplulukları olarak tanımlandıkları,
2- Derneklerin üst kuruluşları olan federasyon ve konfederasyonların derneklerden ayrı tüzel kişiliklerinin bulundukları, 4721 sayılı Kanunun 96 ncı maddesinde federasyonlardan ve 97 nci maddesinde konfederasyonlardan söz edildiği, bu maddelere göre federasyonların ve konfederasyonların derneklerle;
- Federasyon ve konfederasyonların tüzüklerinde yer alan amaçların, üyeleri olan derneklerin amaçları ile aynı olması,
- Kendilerini oluşturan üye dernekler gibi tüzel kişiliklerinin bulunması,
- Kuruluş bildirimi ve eklerini bulundukları yerin mülki idare amirliğine verdikleri tarih itibariyle kurulularını gerçekleştirmiş olmak itibariyle kuruluş, çalışma, denetlenme ve kapanma usulleri açısından derneklerle aynı mevzuat hükümlerine tabi olmaları konularında benzerlik gösterdikleri,
İnönü Bulvarı No: 4 Bakanlıklar 06644 ANKARA © Ayrıntılı Bilgi İçin İrtibat İKARA Huk. Miş. 4/5 Tel : (0312) 422 45 64Faks : (0312)424 05 85 e-Posta:hukuk(Gicisleri.gov.tr Elektronik ağ:www.icisleri.gov.tr T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Hukuk Müşavirliği
Sayı :B.05.0.HUK.0.00.00.02-045.02.01/ 2734 1$/0291 I Konu : Yardım toplama (Türkiye Sakatlar Konfederasyonu)
4- 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 98 inçi maddesine, 5253 sayılı Dernekler Kanununun | inci maddesine ve Dernekler Yönetmeliğinin 4 üncü maddesine göre “dernek” olarak tanımlanan ve aynı mevzuat hükümlerine tabi olan, tüzel kişilikleri haiz bu kuruluşların da “dernek” kavramı kapsamında ifade edilmiş olması nedeniyle, 2860 sayılı Yardım Toplama Kanununun 3 üncü maddesinde yer alan ve yardım toplayabilecek kuruluşlar arasında sayılan “dernek” tanımının işbu üst kuruluşları kapsamadığını ve yardım toplama faaliyetinin yapılamayacağını belirten açık bir mevzuat hükmüne rastlanmadığından, derneklerin bir araya gelerek oluşturdukları federasyon ve konfederasyonların yardım toplayabilecekleri,
5- Hukuk Müşavirliğimizin 20/02/2008 tarih ve 2522 sayılı “Yardım Toplanması” konu başlıklı yazısında; “Derneklerin birleşmesi sonucu oluşan federasyonların ve bu tür federasyonların üyeliğiyle oluşan konfederasyonların, 2860 sayılı Yardım Toplama Kanununun 3 üncü maddesinde yer alan yardım toplayabilecek kuruluşlar arasında isim olarak sayılmadığı, bu nedenle yardım toplayamayacakları” şeklinde görüş belirtildiği, ancak yukarıda belirtilen nedenlerle derneklerin oluşturduğu federasyon ve konfederasyonların yardım toplayabilecekleri düşünüldüğünden, Hukuk Müşavirliğimizin önceki görüşünün yürürlükten kaldırılmasının uygun olacağı,
Değerlendirilmektedir.
Uygun görüldüğü takdirde görüş yazımızın Dernekler Dairesi Başkanlığına havalesini arz ederim.
Murat KOCA I. Hukuk Müşaviri V.
DERNEKLER DAİRESİ BAŞKANLIĞINA
l2ne Taki. Gr. Şeliğine 21/92/2044 Sayı:.4blo$/.. Başkan Yardımcısı Gi
Bakan a. Müsteşar Yardımdısı
İnönü Bulvarı No: 4 Bakanlıklar 06644 ANKARA Ayrıntılı Bilgi İçin İrtibat: İ.KARA Huk. Müş. 5/5 Tel : (0312) 422 45 64Faks : (0312)424 05 85 e-Posta:hukuk(Gicisleri.gov.tr Elektronik ağ:www.icisleri.gov.tr